JOSEPH  WAUTERS (1875-1929)  

 

Charles Henri Joseph Wauters was een vooraanstaand Belgische socialistische politicus en een van de belangrijkste pleitbezorgers van de sociale wetgeving in het begin van de twintigste eeuw. Hij werd geboren in Roost-Krenwick (Rosoux-Crenwick), tegenwoordig deelgemeente van Berloz in de provincie Luik. 

Wauters was de oudste van tien kinderen. Na zijn studies behaalde hij aan de universiteit van Luik een doctoraat in de natuur- en scheikundige wetenschappen en werd er later professor. Hoewel hij een academische loopbaan uitbouwde, ging zijn belangstelling al vroeg uit naar de leef- en arbeidsomstandigheden van de arbeidersklasse. Zo richtte hij onder meer een eerste dispensaria voor de bestrijding van tuberculose op.

Als lid van de Belgische Werkliedenpartij (BWP) werd hij in 1908, op 33-jarige leeftijd, verkozen tot jongste lid van de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers. Hij zetelde van 1908 tot  1912 in het parlement. In die periode werd hij ook directeur van het socialistische dagblad Le Peuple, waarmee hij zijn invloed binnen de arbeidersbeweging verder versterkte.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was Wauters actief in het Belgisch en Frans verzet. Voor zijn inzet werd hij in 1919 door Frankrijk onderscheiden als officier in het Légion d’Honneur. Na de oorlog trad hij toe tot de regering. Hij was minister van Nijverheid en Arbeid (1918-1921) en van Nijverheid, Arbeid en Sociale Voorzorg (1925-1927). In deze periodes werkte hij mee aan een reeks andere sociale hervormingen, waaronder maatregelen ter bescherming van  vrouwen- en kinderarbeid.

Zijn naam blijft vooral verbonden aan twee belangrijke sociale verwezenlijkingen: de invoering van het ouderdomspensioen en de wettelijke achturige werkdag. De wet op de achturenwerkdag werd op 14 juni 1921 goedgekeurd en betekende een mijlpaal in de Belgische sociale geschiedenis.

Wauters overleed op 54-jarige leeftijd na een langdurige ziekte. In Wallonië genoot hij grote naamsbekendheid; een honderdtal straten draagt er zijn naam. De straat in Sint-Michiels is een van weinige straten in Vlaanderen die naar de Waalse politicus is vernoemd.

Ter nagedachtenis aan zijn verdiensten werd op 28 juni 1931 in het naburige Waremme (Borgworm) een monument onthuld op de voormalige Place de l’École moyenne, in het centrum van de stad. Het ontwerp was het werk van de Luikse beeldhouwer Oscar Berchmans (1869–1950), destijds een van de meest vooraanstaande kunstenaars van Wallonië. De architecturale uitwerking werd verzorgd door Joseph Moutschen (1895–1977), professor aan de Academie voor Schone Kunsten van Luik en socialistisch schepen van Openbare Werken in Jupille.