KRUIS DER GEFUSILLEERDEN
Het Kruis der Gefusilleerden staat ter hoogte van de Generaal Naessens de Loncinlaan nr 9 in het Tillegembos. Het grote houten kruis staat op een aarden heuvel die aan de voorkant bedekt is met kasseien. Het toegangspad is afgebakend met kettingen en paaltjes. Op een aparte gedenkplaat staan de namen van acht leden van de inlichtingendienst Brave-Bravery, die werden veroordeeld wegens spionage en hulp aan de vijand. Ze werden in het grootste geheim in Tillegembos gefusilleerd op 10 november 1942.
Het is niet meer het originele kruis. Een paar afbeeldingen van het oude kruis zijn nog in annex toegevoegd. Op het oorspronkelijke kruis stonden de namen van de gefusilleerden met de vermelding “op deze plaats gefusilleerd in dienst van België 10.11.1942” in beide landstalen. Na de vele voorjaarsstormen begin maart 2020, brak het kruis af, net boven het ankerpunt. De stad Brugge besloot het kruis niet meer te herstellen en een nieuw, iets robuuster exemplaar te plaatsen.
Zeven van de acht verzetsleden waren afkomstig van Moeskroen.
Priester Emmanuel de Neckere, geboren te Mesen op 2 november 1898 en aangehouden te Moeskroen op 31 augustus 1942. Hij werkte tijdens de oorlog als onderpastoor in de Sint-Bartholomeuskerk te Moeskroen, gaf les in het Sint-Lodewijkscollege te Brugge en was er stichter van de scoutsgroep aldaar. Hij werkte onder de schuilnaam “Lejeune” voor de inlichtingendienst Bravery.
Marcel Demeulemeester, geboren te Tourcoing op 26 februari 1912, aangehouden te Moeskroen op 19 augustus 1942. Deze ongehuwde postbode was actief als uitgever, redacteur en fondsenwerver van de plaatselijke sluikpers.
Guillaume Vanzeveren, geboren te Moeskroen op 28 juni 1906, werd er aangehouden op 26 augustus 1942 en was aangesloten bij het Moeskroense verzet sinds begin 1941.
Pater Alois De Meirsman (Dom Anselmus), geboren te Lokeren op 29 maart 1910, werd aangehouden op 28 september 1942. Na zijn medische studies en militaire dienst ging hij als aalmoezenier in de benedictijnenabdij van Dendermonde leven. Hij was redacteur van het sluikblad “België Vrij” en actief in de spionage en lid van het Belgisch Legioen (later Geheim Leger).
Antoine Hannoset, geboren te Lebbeke op 16 april 1906, werd aangehouden op 26 september 1942. De goudsmid uit Dendermonde was een van de naaste medewerkers van Alois De Meersman in de sluikpers als vertaler van La Libre Belgique en La Legion Noire. Hij was actief in de spionage en hield wapens en zendapperatuur verborgen.
René Verleyen, geboren te Sint-Gillis-Dendermonde op 25 januari 1901, werd aangehouden op 26 september 1942. Hij was sinds 1941 actief in meerdere verzetsbewegingen o.a. het Geheim Leger, het Belgisch Vrijwilligerslegioen en de Inlichtingendienst Bravery.
Rudolphe Spitaels, geboren te Lokeren op 31 maart 1887, werd aangehouden op 2 september 1942. De industrieel en eigenaar van een fabriek in verfstoffen was sinds 1941 actief in de inlichtingendienst Bravery onder de schuilnaam “Stuss”. Hij was een van de medewerkers van het Moeskroense sluikblad “Le patriote Mouscronnois”.
Joseph (Nestor) De Beck, een handelsreiziger uit Jette was al sinds 1941 actief in het verzet, details over zijn activiteiten zijn niet bekend.
De bomen waaraan de slachtoffers werden terechtgesteld, werden door de Duitse bezetter omgehakt om alle sporen uit te wissen. Na de oorlog kon men slechts bij benadering de plaats van de terechtstellingen aanduiden. Zij werden door het Kriegsgericht Brugge veroordeeld wegens spionage en hulp aan de vijand. Normaal moesten zij naar het executieoord Rieme-Oostakker worden gebracht voor hun terechtstelling maar die plannen werden gewijzigd.
De lichamen werden na de executie naar een geheime begraafplaats in Hechtel overgebracht. Het Executieoord Hechtel was tijdens WO II een executie- en begraafplaats van de Duitse bezetter voor verzetslieden en andere gevangenen. Het ligt ongeveer halfweg de weg Hechtel-Leopoldsburg, in het Hechtelse Gemeentebos dat onderdeel is van het militair oefenterrein van Leopoldsburg (Beverlo). Bij de opgravingen werd nog een onbekend negende slachtoffer aangetroffen over wie geen gegevens bekend zijn, mogelijks gaat het over een Duits militair.
Na de oorlog werden de lichamen opgegraven en naar hun respectievelijke gemeenten overgebracht. Andere lichamen op het geheime kerkhof werden overgebracht naar het militaire kerkhof van Leopoldsburg of naar de nationale omheining der gefusilleerden op de Citadel te Luik.
In 2003 is in de Commissie Toponymie en Straatnamen van de stad Brugge nog een voorstel besproken om de Generaal Naessens de Loncinlaan om te dopen tot Gefusilleerdendreef te geven maar dat kon op geen meerderheid in de Commissie rekenen.