HILAIRE COUVREURSTRAAT

Situering

De Hilaire Couvreurstraat is centraal gelegen in de Sint-Willebrorduswijk van Sint-Michiels. Het is een doodlopnde zijstraat van de Rennersweg die vanwege afwezigheid van doorgaand verkeer het karakter heeft van een woonerf. De ongeveer 145 m diepe geasfalteerde straat heeft voetpaden aan beide zijden en is aangelegd op een voormalig industrieterrein dat in 2009 werd gesaneerd en verkaveld. Het woningenbestand bestaat uit twee gesloten rijen van resp, 6 en 8 moderne ééngezinswoningen met 2 bouwlagen en een kleine achtertuin. Een 15e vrijstaande woning is ingericht als studentenverblijf.  

De straat is genoemd naar de Vlaamse wielrenner Hilaire Couvreur die weliswaar niet in Sint-Michiels woonde maar een zeer bekende en populaire Brugse sportfiguur was in de jaren vijftig van de vorige eeuw. De benoeming van de straat naar een wielrenner is niet toevallig. Ze verwijst ook naar de aanwezigheid van de openlucht velodroom die naast de site van het industrieterrein in 1933 gebouwd en in 1956 gesloopt werd.

Hilaire Couvreur, geboren te Sint-Andries in 1924, was profrenner van 1947 tot 1962. In zijn eerste profjaar won hij te Poperinge de Omloop van de Vlaamse Bergen. In de vijftiger jaren won hij o.a. de Ronde van Algerije, de Ronde van Marokko, de Ronde van Valencia maar zijn overwinningen in de Elfstedenronde van 1953 en 1954 (in een hondenweer) waren de meest memorabele. Hij haalde nog ereplaatsen in de Ronde van Vlaanderen , Parijs-Roubaix en de Ronde van Italie. Hij sloot zijn wielercarriere af begin zestiger jaren toen hij nog de bergprijs won in de Ronde van Zwitserland. Hij woonde en overleed te Kortrijk in 1998. Zijn weduwe Elisa Liebrech .overleed in november 2010.

Geschiedenis

De geschiedenis van de Hilaire Couvreurstraat is verbonden is met die van de Rennersweg waarvan ze een zijstraat is. Zoals besproken in een aparte bijdrage, werd midden jaren vijftig van de vorige eeuw de Rennersweg aangelegd bij de verkaveling van het terrein van de voormalige Brugse Velodroom. De velodroom was in 1933 aangelegd langs de toen nog onbebouwde Velodroomstraat waarvan de Rennersweg de toegangsweg was. In de aparte bijdrage wordt besproken hoe beginjaren vijftig de openlucht wielerbanen in Vlaanderen in moelijkheden kwamen. Ook de Brugse Velodroom kreeg te maken met hoge belastingen, een groeiende populariteit en het toenemend aantal wielercriteria, de concurrentie van de voetbal en grote financiele verliezen bij tegenvallende weersomstandigheden. De Heilig Bloeddaggala van mei 1953 was de laatste grote wielermeeting die, vanwege het wankelbare weer, weinig belangstelling genoot. Het was de meeting waarin Hilaire Couvreur een ererondje mocht rijden na zijn eindoverwinning in de Ronde van Marokko. Ultieme pogingen van de inrichters om de Heilig Bloeddag meetings van 1954 en 1955 op de rails te krijgen regenden uit.

De Brugse pers moest teleurgesteld vaststellen “dat ons Brugs publiek terdege onverschillig blijft ten overstaan van de lovenswaardige pogingen die de organisatoren zich gestroosten om de wielersport alhier nieuw leven en nieuwe belangstelling in te blazen”. Geconfronteerd met stijgende kosten en dalende inkomsten, konden de eigenaars/inrichters Gaston De Craecke (schilder), Joseph Van Besien (handelsreiziger) en Raymond De Fruyt (hovenier) financieel niet meer rond komen en gooiden ze de handdoek in de ring. De wielerbaan werd in de loop van 1956 gesloopt en de site van ongeveer 1 ha werd in 1957 verkocht en verkaveld in een 20-tal bouwpercelen die via de bestaande toegang tot de wielerbaan vanuit de Velodroomstraat toegankelijk werden. De toegangsdreef kreeg de naam Rennersweg.

Ruim 60 meter aan de oostzijde van de Rennersweg bleef lange tijd onbebouwd. Het terrein was eigendom van de gebroeders Victor en Tobias Heindryckx, een bekend ondernemersduo in Sint-Michiels. Ze bouwden in 1952 een duowoonst in de Velodroomstraat 128-130 en startten er op een terrein van ongeveer 5,000 m2 een ijzer- en schroothandel die aan de achterzijde toegang had tot de Rennersweg. Enkele foto’s van het opslag- en schrootverwerkingsterrein zijn toegevoegd in annex. Hedentendage zou de onderneming niet meer in een dichte woonomgeving geduld worden maar begin vijftiger jaren was de omgeving nog nauwelijks bebouwd en was er nog geen sprake van beperkende milieuwetgeving.  

Tobias Heindryckx was actief in het Sint-Michielse verenigingsleven en maakte, in de periode 1964-70, deel uit van de CVP-fractie van burgemeester Michel Van Maele, in de gemeenteraad van Sint-Michiels. Hij stierf (op 70 jarige leeftijd) in 1982, zijn 3 jaar oudere broer Victor in 1994.  Het Metaalbedrijf Heindryckx bleef onder het beheer van hun zonen Luc, Janny en Bertrand Heindryckx op de locatie gevestigd tot 2005 toen een beter toegankelijke en ruimere vestigingsplaats werd geopend langs de Pathoekeweg in het Brugse havengebied. Ondertussen veranderden de marktomstandigheden van de schroothandel en richtte Metaalbedrijf Heindryckx zich meer op de handel in nieuwe metalen. Anno 2023 is het bedrijf nog steeds aan de Pathoekeweg gevestigd onder het beheer van inmiddels de derde generatie Heindryckx.  

Het bedijfsterrein aan de Rennersweg (ongeveer 0,4 ha) werd in 2007 verkocht aan de NV Ombregt, een aannemersbedrijf uit Hertsberge-Oostkamp met het doel de locatie te herontwikkelen voor woongebruik. Het woonproject kwam moeizaam van de grond. Het verkavelingsdossier (met nummer VK1001) werd in januari 2010 ingediend bij de stedelijke autoriteiten. De aanvraag omvatte de bouw van 15 woningen met aanleg van bijhorende wegenis. Op advies van de Commissie voor Toponymie en Straatnamen bekrachtigde de Brugse gemeenteraad in oktober 2010 de snaam van de straat met vermelding “Hilaire Couvreur – Brugs wielrenner”.

De sanering van de gronden vergde de nodige tijd en het inpassen van de geplande 15 bouwkavels in de beperkte beschikbare ruimte veeiste een aantal tijdrovende planaanpassingen. Voornaamste knelpunt was de voorziening van vrijstaande bergplaatsen en voldoende parkeer- en fietsenstalplaatsen. Deze en wellicht nog andere factoren leidden tot een flinke vertraging van het bouwproject. De eerste van de 14 eengezinswoningen werden pas in 2017 opgeleverd en de laatste in 2020. De 15e woning is ingericht als studentenverblijf. Al bij al is het geen schoolvoorbeeld van stedebouwkundige planning geworden, getuige de deels op het voetpad en deels op de (nauwe) weg geparkeerde autos.