VRIJ HANDELS- EN SPORTINSTITUUT (VHSI)
Situering
Het Vrij Handels- en Sportinstituut is een vrije middelbare school gevestigd op de ter Groene Poorte scholencampus aan de Spoorwegstraat nr 14. Ze behoort tot het netwerk Katholiek Onderwijs Vlaanderen, met ongeveer 70 procent van alle leerlingen, het grootste onderwijsnetwerk in Vlaanderen.
Anno 2025 heeft de school drie gebouwen op het domein. In het hoofdgebouw (nr7) bevinden zich de klassen van de 2e en 3e graad, een open leercentrum, een kantoorklas en de informaticalokalen. In gebouw (nr 16) zijn de klassen van de eerste graad ondergebracht en de sporthal Akoestiek. In gebouw nr 18 is de tweede sporthal Musketon met klimmuur, een dansstudio en een oefenlokaal voor EHBO.
Sinds de oprichting heeft de school ook een internaatsdienst. De jongens vinden onderdak in het hoofdgebouw van de school op de 3e verdieping en de meisjes in het Home Internaat Peda (HIP) Sint-Jan in de Oostmeers.
De opleiding bestaat uit zes leerjaren voor 12- tot 18 jarigen, opgedeeld in drie graden van twee jaar. In de eerste graad bestaat het lessenpakket uit een basisvorming van 27 lesuren en 1 of meerdere “differentiatiepakketten” van totaal vijf lesuren waarbij gekozen kan worden tussen het traject handel en het traject sport. In het handelstraject kan vanaf de tweede graad gekozen worden uit drie studierichtingen: office & retail (BSO), office management (TSO) en communicatie en marketing en ondernemen (TSO). In het sporttraject kan gekozen worden uit twee studierichtingen: sportwetenschappen (ASO) en lichamelijke opvoeding en sport (TSO). Om het diploma secundair onderwijs te behalen moeten de BSO opleidingen nog een zevende leerjaar volgen..
Sinds 2013 maakt de school, samen met het MAST (voorheen Immaculata Secundair Sint-Michiels), het O.L.Vrouw Hemelvaartinstituut (Sint-Andries), het Sint-Lodewijkscollege (Sint-Andries), de BSO school Ravelijn (Sint-Michiels), onderdeel uit van de Scholengroep Sint-Lodewijk-Brugge.
Historiek
In de hectische tijd van de beginjaren zestig vond het bisdom Brugge dat het ook tijd werd voor de oprichting van een middelbare handelsschool. In 1929 was door enkele middenstandsverantwoordelijken op de Garenmarkt van Brugge, een handelstechnische school opgericht onder de naam Patroons- en Handelsschool van de Middenstand. Zonen van zelfstandigen die thuis het ambacht leerden, kwamen er voor administratief, economisch en juridisch onderricht. De school startte met 31 studenten in het eerste en tweede jaar en was in 1953 uitgegroeid tot een volwaardige zesjarige opleiding Handel. Vanaf 1960 werden op de Garenmarkt naast secundair handelsonderwijs ook hogere A1 handelsopleidingen gegeven.
In 1962 werden de secundaire handelsafdeling en de avondleergangen administratief afgesplitst van de hogere regentaatsopleidingen. De hogere afdeling kreeg in eerste instantie de naam Hoger Polytechnisch Instituut. Het Ministerie van Onderwijs maakte echter bezwaar tegen de term polytechnisch, De naamgeving werd veranderd in Hoger Technisch Instituut (HTI). De secundaire afdeling kreeg de nieuwe naam Vrij Handelsinstituut (VHI) toebedeeld.
Beide afdelingen mochten zich verheugen in een sterk stijgend aantal leerlingen en al snel werd de behuizing op de Garenmarkt te klein en werd uitgekeken naar een uitbreidingslocatie aan de rand van de stad. Die werd gevonden op het bisschoppelijk domein van Ter Groene Poorte. In het nog vrije noordelijk deel van het domein werd een terrein vrijgemaakt voor de bouw van de nieuwe schoolcampus. Het HTI, met EH Robert Maertens als directeur, verhuisde in 1969 naar de nieuwe locatie en nam zijn intrek in een nieuw imposant gebouw met vijf verdiepingen dat in de volksmond bekend werd als het “glazen kot”. Nadat de opleidingen in 2011 werden overgeheveld naar de nieuwe VIVES-campus aan de Xaverianenstraat, bleef het “glazen kot” nog drie jaar leeg staan om in 2014 definitief gesloopt te worden.
De bouwplannen voor de nieuwe secundaire handelsafdeling liepen enige vertraging op. De afdeling moest tijdelijk uitwijken naar de leegstaande gebouwen van het Sint-Lodewijkscollege in de Brugse binnenstad om in 1971 ook te verhuizen naar de nieuwe vestiging op de campus van ter Groene Poorte. Daar is het nog steeds gevestigd. De site van het nieuwe gebouw, dat westelijk van de ingekokerde Kerkebeek ligt, maakte overigens geen deel uit van het oude bisschoppelijk domein. Het werd door het Bisdom aangekocht van de familie Deudon de le Veilleuze, eigenaar van het aanpalende ter Zwaenekerke domein.
Na een periode van sterke groei stagneerde het aantal leerlingen van het VHI in de jaren tachtig. In 1989 werd aan het hoofdstudiegebied handel, het studiegebied sport toegevoegd. De koppeling van handels- en sportonderwijs was enigszins vreemd maar, onder druk van de concurrentie van het gemeenschapsonderwijs, achtte het Bisdom Brugge het noodzakelijk om het sportonderwijs in de provincie West-Vlaanderen een extra stimulans te geven. De sportschool van Meulebeke was toen de enige in West-Vlaanderen.
Met de invoering van de eenheidsstructuur in 1989 werd eerst ASO Sport-Wetenschappen georganiseerd en twee jaar later werd de TSO-richting Lichamelijke opvoeding en Sport opgestart.
Een beetje laat (in 1996) vond de directie dat de naam van de school beter moest aansluiten op de inhoud en werd het VHI omgedoopt tot het huidige Vrij Handels- en Sport Instituut (VHSI). In hetzelfde jaar werd de eigen VHSI sporthal op de campus ingehuldigd. Het leerlingenaantal steeg opnieuw maar vanaf 2010 kreeg de school toch weer te maken met toenemende concurrentie van naburige vrije en rijksmiddelbare handelsscholen.
Om het tij te keren volgde in 2013 een herstructurering van het vrije middelbaar onderwijs in de Brugse regio, waarbij het tot een fusie kwam van het VHSI, het Immaculata Secundair (Sint-Michiels), het O.L.Vrouw Hemelvaartinstituut (Sint-Andries), het Sint-Lodewijkscollege (Sint-Andries), de BSO school Ravelijn (Sint-Michiels). Sindsdien valt het VHSI en de scholengroep formeel onder het beheer van de vzw Sint-Lodewijk-Brugge. De laatste jaren varieert het aantal leerlingen tussen de 550 en 600.