DOMEINDREEF
Situering
De Domeindreef verbindt de Wittemolenstraat met de Tillegemdreef, in de nabijheid van de Expressweg N 31. Het tracé van de 400 m lange geasfalteerde dreef is ruim 20 m breed, zonder voetpaden maar met een 2 meter brede groene bermstrook. De dreef telt 10 vrijstaande eengezinswoningen op zeer ruime bouwpercelen van gemiddeld 2.000 m2. Locatie en woningbestand zijn hierbij toegevoegd.
Domeindreef nr. 10 is opgenomen in de Inventaris van het Brugse Bouwkundig Erfgoed. Het huis, ontworpen door de Brugse architect Jozef Lietaert, was de woning van Dr. Jan Vercammen, bekende Vlaamse dichter, schrijver en journalist. De woning is een sober volume van één bouwlaag in veldovensteen onder plat dak.
Historiek
Kasteeldomein Vogelzang werd bijna honderd jaar bewoond en beheerd door de familie Kervyn. Meer details over zijn bewoners zijn terug te vinden in een aparte bijdrage (zie Kastelen – Vogelzang). Kasteeldomein Vogelzang werd bijna honderd jaar bewoond en beheerd door de familie Kervyn. Meer details over zijn bewoners zijn terug te vinden in een aparte bijdrage (zie Kastelen – Vogelzang). Henri (Hendrik) Kervyn (1856-1928) was de laatste adellijke bewoner van het kasteel Vogelzang. Een korte synopsis van zijn leven is hierbij toegevoegd. Na zijn overlijden in 1928 werden kasteel en bijhorende landerijen door de erven Kervyn, de weduwe en een nicht, verkaveld en verkocht.
Het kasteel en omliggend park van ongeveer 3 ha werd in 1931 gekocht door de Brugse sociale huisvestingmaatschappij Eigen Huis. De landerijen, bestaande uit een 35-tal onbewoonde en grotendeels beboste percelen, werden voor ongeveer de helft gekocht door grootgrondbezitter en Brugse nijveraar Remi Hermans en de andere helft door de Brusselse vastgoedvennootschap Société Immobilière Bernheim.
In onderling overleg werd door de kopers een verkavelingsplan opgemaakt met ruimte voor vrijstaande residentiële woningbouw. In die tijd was er nog geen sprake van overheids- laat staan gemeentelijk ruimtelijk beleid of bouwkundige voorschriften. De betrokkenheid van de gemeente kwam er pas na WO II toen het hoofdbestuur Stedebouw van het Ministerie van Openbare Werken een schrijven richtte aan alle gemeentebesturen waarin ze aangemaand werden het grondgebied systematischer te ordenen en een proces op te starten om de leefruimte planmatiger te benutten en in te richten. Gemeente-ingenieur Dinneweth werd in februari 1946 aangesteld als “urbanist”. Voorstellen of aanvragen voor de aanleg van nieuwe straten of herinrichting van het gemeentelijk grondgebied (of delen daarvan) zouden door de gemeente voortaan getoetst worden aan een BPA (Bijzonder Plan van Aanleg) dat informatie verschaft over de bestemming en inrichting van open of bebouwde ruimtes.
Voor het zuidelijke deel van de Vogelzang-verkaveling werd geen BPA opgemaakt, maar kreeg de Brusselse urbanist-architect Huyghebaert opdracht een urbanisatieplan te formuleren voor dit deel van het domein. Een kopie van het planis hierbij toegevoegd. Het werd in de loop van 1965 officieel goedgekeurd door de gemeenteraad van Sint-Michiels. Voornaamste elementen van dat plan waren: verlenging van de (Witte) Molenstraat tot aan de Torhoutse Steenweg, verlenging van de Graaf Pierre de Brieylaan tot aan de Tillegemstraat, en aanleg van drie nieuwe straten, de Herfstlaan, Kloppersweg en Domeindreef.
Op basis van dit plan werkte gemeenteingenieur Amand Jonckheere het Verkavelingsplan Tillegem Wijk (VK 6541) uit, dat in de loop van 1965 goedgekeurd werd door de gemeenteraad van Sint-Michiels. In 1965 kreeg de nieuw aan te leggen dreef de naam Domeindreef “wegens de nabijheid van het kasteeldomein Tillegem”. In dit deel van de dreef staat de oudste (vrijstaande) woning van de dreef, “Huize Schaapstik“, ontworpen door Jozef Lietaert en gebouwd door Jan Vercammen (1906–1984), bekend Vlaams schrijver en journalist. Architect Lietaert liet een klein maar fascinerend oeuvre na. Een van zijn eerste ontwerpen was het huis “De Groote-Tanghe” in de Notelarendreef te Sint-Michiels, een compacte woning op vierkante plattegrond onder typerend vlinderdak met straat- tuingevels die opengewerkt zijn met grote glaspartijen. Zijn bekendste werk is het ontwerp van het woonhuis van de schilder Octaaf Landuyt in Heusden.
De verlenging van de Domeindreef tot aan de Tillegemstraat (zie kaart) kwam er pas veel later. De gronden waren toen onverdeeld eigendom van Viviane, Arlette, Bertrand, Xavier en Philippe de Briey. Ze waren hen in 1945 toebedeeld door hun tante Marie-Louise de Peñaranda (1870-1950), kasteelvrouwe van Tillegem, die gehuwd was met Charles de Briey (1866-1941).
Na het overlijden van haar man en WO II, schonk de weduwe in 1945 kasteel Tillegem met park aan dochter Marie-Henriëtte de Briey en de beboste landerijen ten noorden van het kasteel aan de eerder vermelde vijf kinderen van haar overleden zoon Guy de Briey.
Luchtmachtkapitein Guy de Briey was tragisch om het leven gekomen bij het uitbreken van WO II. Op 15 mei 1940 voerde hij samen met sergeant Albert Soete, in een Fox 0-185, een verkenningsvlucht uit langs de weg Tienen-Leuven, toen ze ter hoogte van de gemeente Holsbeek door een Duitse kolonne onder vuur werden genomen en neergeschoten. De schenking aan zijn kinderen, van wie de oudste op dat moment nog maar 10 jaar was, moet wellicht gezien worden in de context van dit tragische gebeuren.
De geplande verlenging van de Domeindreef tot aan de Tillegemstraat kwam er pas begin jaren tachtig, toen de kinderen de Briey instemden met de verkoop en verkaveling van de benodigde gronden. Toen tante Henriette, kasteelvrouwe en jarenlang de centrale figuur in de familie, in 1978 overleed, bleek al snel dat het voor de familie moeilijk zou zijn het kasteel te behouden. Na overleg en verschillende gesprekken werd uiteindelijk beslist het kasteel te verkopen aan de Provincie West-Vlaanderen, die al eerder een groot deel van het domein had aangekocht. Dat vormde de aanleiding voor de kinderen de Briey om in te stemmen met de verkoop en verkaveling van de gronden langs het eerder goedgekeurde tracé van de Domeindreef.
De verkavelingsaanvraag (VK 7421) werd in en in door het Brugse schepencollege goedgekeurd. Het betrof een gebied van ongeveer 2,7 ha dat verkaveld werd in 7 royale bouwkavels van gemiddeld bijna 4,000 m2. De kopers waren niet haastig met bouwen. De oudste villa in dit deel van de dreef dateert van 1992.